Mi kuris

Dum vintro, mi kuras sur paŝrado. (Ĉu tio estas la plej bona vorto, se mi ne estas besto kiu turnas muelilon?)

Ĉar kurado sur paŝrado estas netolereble teda, mi distras min per ludo: “Zombies, Run!” Ĝi rakontas zombio-teman, kurado-teman rakonton dum mi kuras, intermetite kun muziko.

Mi kuris hieraŭ. Laŭ la paŝrado, mi kuris 2.49 mejloj dum 36:21. Ankaŭ “Zombies, Run!” taksas la longeco de kuro, aŭ per GPS (se ekstere) aŭ per paŝnombro. Laŭ ĝi, mi kuris 2.85 mi dum 36:22.

Mi kalkulis mian paŝdistanco post antaŭa kuro. Mi kredas, ke ĝi estas ĝusta por kurado. Sed post tiam, mi ne kuras dum la tuta ekzerco-periodo sur la paŝrado. Mi kuras dum la muziko, sed piediras dum la rakonto. Mi komencis tion, kiam mi ne povas aŭdi la rakonton super la bruo de la paŝrado, sed mi trovas ke mi ŝatas la efikon de la malsamaj niveloj de peno—per la peneto de la piediro, la penego de la kuro estas ebla.

Estas pro la periodoj de piediro, mi supozas, ke la distancoj malsamas. Sed, ne gravas—mi sendube kuris dum 36 minutoj. Mia vintra celo estas simple, ke mi eniros la printempan kuradan sezonon kun kapablo por kuri dum 30 minutoj. Se jes, mi povos rapide antaŭenigi miajn kuradajn celojn.

Mia halterlevado

Mi levis halterojn dum multaj jaroj. Dum la plejmulto de la tempo, mi uzis maŝinojn. Post transloĝiĝo, la trejncentro kie mi uzis la maŝinojn ne plu estis oportuna. Kie mi nun loĝas estas trejnĉambro, kiu havas nur malmultajn maŝinojn, sed havas sufiĉe grandan kolekton de halteroj.

Fakte, mi lastatempe ekkomprenis, ke la maŝinoj estas bonaj nur por tre frua fortgajno. Dum du aŭ tri semajnoj, oni povas duobli la forton de muskolo—per aŭ maŝino aŭ haltero. Dum du aŭ tri pli da semajnoj, oni povas fari la samon refoje. Sed, pluaj gajnoj post pli ol ses semajno estas tre malfacila per maŝinoj. Do, mi jam komencis uzi halteregojn je la malnova trejncentro.

La trejnĉambro estas tre proksima—mi bezonas malpli ol minuto por piediri de mia pordo. Ĉar tio, mi ekpensis, ke mi eble trejnus preskaŭ ĉiutage. Pensante tion, mi dividis la ekzercaron inter supra korpo (brakoj, ŝultroj, brusto, dorso) kaj malsupra korpo (kruroj, femuroj, gluteoj) kaj intencis alterni inter ili. Ĉar mi fakte ne iras ĉiutage, mi faras ambaŭ duonojn de la korpo dum ĉiu vizito. Mi ankoraŭ intencas iri preskaŭ ĉiutage; eble dum la somero.

Por la supra korpo, mi trovis bonan mallongan aron de ekzercoj uzante halterojn. (Jen vidaĵo—la aŭdo estas en la angla, sed verŝajne kompreneblas sen ĝi.) Al tio mi aldonas pendon (per manoj de horizontala stango). Kiam mi estas sufiĉe forta, mi volas aldoni pluan—levi la korpon sufiĉe por meti la mentonon super la stango. Ĝis tiam, mi ekzercas per negativa versio: Mi levas la korpon per ŝtupo, tiam mallevas min per manoj.

Por la malsupra korpo mi ankoraŭ devas elekti bonan aron de ekzercoj. (Verŝajne tiu de la sama fonto.) Intertempe, mi faras simple unu: kaŭroj.

Estas bona, ke mi verkas tiun ĉi seriaĵon de artikoloj. Ĉar mi faras, mi levis halterojn hieraŭ. Se ne, mi preskaŭ certe ne farus, ĉar mi estis tre okupita. Sed, mi ja verkas ĉi tiujn artikolojn, kaj mi volas temon por hodiaŭa artikilo. Do, mi trovis 20 minutojn, kaj levis halterojn.

Mia tajĝia praktiko

Mi faras tajĝion, preskaŭ ĉiutage. Hodiaŭ, mi faris tajĝion dum du kaj duono horoj.

Tri foje dum la semajno, mi studas kun grupo, kiu kunvenas dum horo kaj duono. Du foje dum la semajno, mi instruas grupon, kiu kunvenas dum horo. Do, dum normala semajno, mi faras 6.5 horojn de tajĝion aŭ kiel grupano aŭ grupestro. Ĉi-semajne, mi faros pli, ĉar mi hodiaŭe agis kiel instruisto por alia grupo.

Unu horo tajĝia leciono progresas tiel:

  1. Dum 30 minutoj, ni faras ĉigongajn ekzercojn. Tiuj estas sufiĉe simplaj movoj, pli simpla ol movo de tajĝi-formo. Ni faras eble 8 aŭ 16 ripetaĵojn de la movo, tiam progresas al alia.
  2. Dum 10 minutoj, ni meditas. Ni faras kaj sidantan meditadon kaj starantan meditadon, kiuj ni nomas simple sidado aŭ starado.
  3. Dum 20 minutoj, ni faras tajĝian formon. Tio estas ordita aro de movoj, kutime faritaj malrapide.

Dum mia unua 16-semajna kurso, ni lernis 8-movan formon:

  1. Preparo
  2. Pigre ligu mantelon
  3. Puŝu per ambaŭ manoj
  4. Paŝu malantaŭen kaj svingu brakojn
  5. Ŝanĝu manplatojn kvarfoje
  6. La kvar direktoj
  7. Svingu manojn kvazaŭ nuboj
  8. Malsuprenigu enerigon

(Mi tre ĝuis traduki la nomojn de la formoj.)

Poste ni aldonis du pli da formojn. Je loko du ni enmetis “Lernomilitisto de Budho batas pistujon.” (Eble la ĉina nomo pli bone estu “Militisto kiu studas kun Budho batas pistujon.” Mi scias nur la anglan tradukon de la formnomo.) Je loko sep ni enmetis “Dividu la kolharojn de la sovaĝcevalo.”

Mi komencis mian studon de tajĝio dum aprilo de 2009 (do mi faris ĝin dum preskaŭ ses jaroj). Mi tuj trovis ĝin bona por mi. Mi pli plene regas la korpon. Mi havas pli bonan ekvilibron. Mi estas pli forta. Mi pli bone scias kie kaj kiel estas ĉiu parto de mia korpo.

Dum la jaroj ekde tiu unua kurso, mi lernis 48-movan formon, kaj kelkfoje faras ĝin dum la semajno, sed mi ankoraŭ faras la 8+1+1 formon: ĝi enhavas ĉiun gravan trajton de la pligranda formaro (pezmovo, piedmovo, korpturno, spiralado de la membroj, fermo kaj malfermo de la brusto, vertikaleco, kaj intenco), sed estas sufiĉe mallonga, ke oni povas fari ĝin plenatente. (Eble grandmajstroj povas fari 48-movan formon plenatente, sed ĝis nun, ne mi.) Ankaŭ, la malpli longan formon mi povas fari dum nur kelkaj minutoj, do pli facile en normale plena tago.

Ĝi ne estas tuta sistemo por ekzerco. Mi bezonas ion por aerobia trejniteco, do kuro aŭ biciklo. Mi bezonas ion por forto, do halterlevo. Mi bezonas ion por fleksebleco, do streĉado.

Fine, mi diru, ke tajĝio estas milita arto, sed tiu trajto ne interesas mian instruiston. Se mi volas lerni pri tio (kaj mi ja volas), mi devos lerni tion de alian instruisto.

Sportlingva terminaro!

Homo kiu pepas sub la nomo Strato Zamenhof direktis min al La Sporta Lingvo en Esperanto (ligo al RTF-dosiero) de hungara esperantisto Tibor Ujlaky-Nagy. Verkita antaŭ la 1972a Olimpiko, ĝi estas multe pli ol simpla leksikono. En ĉirkaŭ 30 artikoloj, ĝi uzas la terminojn por priskribi olimpikajn sportobranĉojn—agadojn de la sporto, regulojn, teamojn, ludkampon, poentojn, ekipaĵon, ktp.

Ĝi estas iom stranga libro. Ĝi estas plena de proponoj pri terminoj, kiu ŝajne tute malaperis. (Ekzemple, li proponis “vego” (de la germana weg) por signifi (se mi ĝuste komprenas) vojon por sportanto sur la ludkamo.) Ĝi donas striktan konsilon pri vortuzo. (Ekzemple, li diras, “Kvankam PV klare donas la du ĝustajn alternativojn: ‘olimpikoj’ kaj ‘olimpiaj ludoj,’ tamen oni ne malofte renkontas la erarajn esprimojn ‘olimpio,’ ‘olimpiado’ aŭ ‘olimpikaj ludoj.'”

Malgraŭ tiuj malgrandaj aferoj, la libro estis tre uzinda. Mi jam lernis, ekzemple, ke mi uzu la vorton “halteroj” anstataŭ “peziloj” kiam mi parolas pri la ekzerco halterlevo.

Unu malgranda hazardo: nun mi tre volas aldoni al la ekzercoj mi faras: almenaŭ skermon, sed ankaŭ remon, kaj ankaŭ la sportojn el la antikvaj kaj modernaj atletiko (salto, ĵeto, naĝo, pafo, arkopafo, ktp). Eble ne ĉi-jare.

Miaj ekzercaj agadoj

Mi ekzercas per kelkaj agadoj.

Notu: en ĉiuj el tiuj artikoloj, mi uzos lokajn mezurunuojn de tiu loko kie la agado okazis—do, ofte mejloj. Kiam la loka mezurunuo estas alia—ekzemple, se mi kuras en kurkonkurso je 10 km—mi uzos tiun mezurunon.

Mi piediras

Mi piediras, iam longaj distancoj. Tiaj promenadoj mi ofte faras kun mia edzino.

Ni intencas piediri kune laŭ la vojo “Kal-Haven Trail,” antaŭe fervoja irejo kiu iras de la urbo Kalamazoo al la urbeto South Haven. Tiu piediro estos 33.5 mejloj, do ni bezonos niajn longajn promenadojn inter nun kaj tiam por prepari.

Mi kuras

Mi kuras por ekzerci.

Mi ne kuras longe, kaj mi ne kuras rapide, sed mi ja kuras. Dum someroj, mi ofte atingas la kapablon por kuri 5 aŭ 6 mejlojn. Dum vintroj, mi kuras per paŝaparato. Tio estas tiel teda, ke mi malofte kuras eĉ 3 mejlojn.

Mi biciklas

Mi biciklas kaj por ekzerci kaj por veturi.

Mia edzino ofte biciklas kun mi. Dum 2005 ni rajdis en organiza bicikla okazaĵo, en kiu mi rajdis 100 mejlojn kaj mia edzino rajdis 100 kilometrojn.

Mi levas pezilojn

Mi levas pezilojn, por grandigi mian forton. Dum jaroj, mi faris regule—du aŭ tri foje dum semajno. Lastatempe, malpli ofte, sed mi intencas fari plu.

Mi faras tajĝion

Mi faras tajĝion. En Ĉinujo, oni dirus, “Mi ludas tajĝion.”

Lastatempe, speciale dum vintro, ĉi tiu estas mia plej grava ekzerco. Mi ĉeestas kurson tri-foje dum la semajno, kaj mi instruas alian kurson du-foje dum la semajno.

Aliaj ekzercadoj

Unu ekzerca agado, pri kiu mi estas tre interesa, sed kiun mi ĝis nun preskaŭ ne faris, oni nomas en la angla per la franca-devenita vorto parkour. Mi supozas, ke tiu estus en Esperanto parkuro.

Mi verkos pli pri parkuro, se ĝi estos io, kion mi faras.

Ekzerco kaj trejniteco

Mi dumlonge intencis verki pri ekzerco kaj trejniteco. Korpa ekzerco estas signifa parto de preskaŭ ĉiu tago por mi, kaj mi ofte volas paroli pri la temo—sed mi sentas, ke miaj parencoj kaj amikoj jam aŭdas ĉion, kion ili volas aŭdi pri la temo de mi. Do, taŭgas, ke mi verku pri la temo, por ke nur tiuj, kiuj interesiĝas devas atenti.

Ne tiom da tempo el ĉiu tago mi dediĉas al Esperanto, sed mi ja volas fari tiel. (Aparte nun, ĉar mi ĉeestos la ĉi-jaran UKon en Lille, Francujo, kaj antaŭ tiam volas ekzerci la lingvo-kapablon.)

Mi mallonge konsideris, ĉu mi kreu novan retlogon pri ekzerco kaj trejniteco, sed decidis, ke ne. En ĉi tiu retlogo mi afiŝis sufiĉe malofte lastatempe. Mi dubas, ke ĝenus iun, se mi uzus ĝin dum tempo por verki pri mia ekzerco.

Do, mi dum periodo uzos ĉi tiun retlogon por verki en Esperanto pri ekzerco kaj trejniteco. Mi precipe volas verki pri mia ekzerco (ĉar ĝi interesas min) sed ankaŭ pri la temo pli ĝenerale.

Mi ankaŭ volas ekregi la rilatan vortprovizon, kaj petas al iuj ajn interesaj homoj:

  1. Direktu min al iu, ĉi-tema leksikono.
  2. Diru al mi (per ret-poŝto aŭ komentoj en ĉi tiu retlogo), se mi uzas malĝustan vorton, aŭ por proponi pli bonan vorton.

Mi afiŝos ĉi-teme sub la kategorio “Ekzerco kaj trejniteco.”

Tio plialtigas la valoron de membreco kiel?

Mi ĵus akiris la plej novan numeron de Usona Esperantisto, la novaĵletero de Esperanto-USA. Por atingi ĝin, mi devas “ensaluti” per uzantnomo kaj pasvorto.

La uzantnomo estas mia epoŝta adreso (vi povas vidi ĝin sur mia kontakto-pago). La tiel-nomita pasvorto estas mia Usona poŝtkodo (kiu tute ne estas sekreta, se vi scias kie mi loĝas).

Do, kion la gvidantoj de Esperanto-USA kredas ĉi tiu sistemo faras? Kiel la grupo gajnas? Kiel la membroj gajnas?

Mi supozas, ke ili kredas, ke la valoro de membreco estas pli alta, se nur pagantaj membroj atingas la novaĵleteron. Sed kial? Ĉu ili kredas, ke multaj membroj rezignus la membrecon, se ili ne tiel perdus atingon al la novaĵletero? (Kiom? Kvin? Ses?) Ĉu ili kredas, ke multaj Esperantistoj legus nian novaĵleteron senpage? (Kiom? Dek? Dudek? Kaj, eĉ se jes, kiel tio malhelpus la grupon?)

Mi ne dubas, ke ili kredas, ke la novaĵletero estas grava al la membroj—kaj ili pravas. Sed la novaĵletero estus precize same grava, se iu ajn povus legi ĝin.

La nuna metodo tute ne baras nemembrojn de la novaĵletero. (Se vi volas atingi ĝin, demandu al mi mian adreson, kaj tiel lernu mian poŝtkodon. Vi jam konas mian retpoŝtadreson.) Do, eĉ se la gvidantoj pravas, ke la valoro de membreco malaltiĝus, se la novaĵletero estis atingebla al nemembroj—ĝi jam estas!

La nuna situacio simple staras kiel (malaltan) barilon kontraŭ la membroj mem! Jes, ili povas atingi la novaĵleteron, sed ne per facila, automata metodo—nur per kompleksa, per-mana metodo.

Kion la grupo malgajnus, se la novaĵletero estas atingeble per iu automata metodo (ekzemple, per RSS)? Laŭ mi, nenion. Mi suspektas, ke preskaŭ neniom da nemembroj legus ĝin. Kaj, se iom da nemembroj trovus la grupon sufiĉe interesa por tralegi la novaĵleteron? Eĉ pli bone! Jen eblaj membroj!

Mi tute ne komprenas kiel la nuna metodo plialtigas la valoron de membreco.

Recenzo malfruega: La Bona Lingvo de Claude Piron

La_bona_lingvo_1989La Bona Lingvo estis verŝajne la unua ne-lernolibro, ne-fikcia libro, kion mi legis.

Montriĝis tiel, simple pro hazardo: La libro eldoniĝis kiam mi estas preta legi mallongan, ne tro malfacilan libron. Sed kia bona sorto, tiu hazardo estis por mi!

Je unu nivelo, La Bona Lingvo estas am-kanto al Esperanto. Piron laŭdas la lingvon multflanke: facileco de lernado, facileco de interparolo inter gentoj, facileco de esprimo de sentoj, signifoj, ktp.

Samtempe, La Bona Lingvo estas majstro-kurso pri la uzo de la iloj de la lingvo. Ĝi estas gvidlibro–manlibro–al forta, kromprenebla esprimo.

Mi ŝatis ĝin je unua legado. Kiel komencanto, mi speciale ŝatas la uzon de malgranda vorprovizo. Piron faris tion ĉar li kredis, ke tiel estis la bona lingvo—kaj (mi supozas) por ke la libro staras kiel elprovo-per-ekzemplo: libro tiel verkita forte esprimis—kaj per vortoj kaj per ekzisto—ke la bona lingvo funkciis tiel, kiel Piron diris.

Nun, returnante al la libro post eble 20 jaroj, mi speciale ŝatas la praktikan montradon de kiel uzi la iliojn de la lingvo: la ellaboritaj ekzemploj de vortfarado, la disertacioj pri la uzo de mal-, la poeziaj ekzemploj, ktp.

Ĉu vi jam legis la libron antaŭ 20 jaroj aŭ ĉu ne: Legu ĝin. Jen ligo al ĝi kaj aliaj verkoj de Claude Piron.

Recenzoj malfruegaj: La plejmulto de la libroj, kiuj estis gravaj al mi (kiel komencanta Esperantisto) eldoniĝis dum iu pratempo. Recenzi nun ja estas malfruege. Sed, ili ja estis grava al mi. Do, mi recenzos malgraŭ tio.

Jaro de la Fundamenta Krestomatio

Antaŭ kelkaj jaroj, amiko de mi parolis pri libro Bible in a Year (Biblio dum Jaro). Ĝi enhavas la tekston de la Kristana Biblio, redaktita por prezenti 365 erojn. Ĉiu ero enhavas mallongajn ĉerpaĵon el malnova testamento kaj nova testamento, proverbon, kaj psalmon. Legu po unu eron ĉiu tago, kaj jen: post jaro, vi legis la tutan Biblion.

Mi tuj pensis: Iu redaktu la Fundamentan Krestomation tiel.

Lastatempe, mi notis, ke la teksto de la Fundamenta Krestomatio fakte estas havebla ĉe Gutenberg.

Do, mi akceptas mian propran defion: Mi redaktos la Fundamentan Krestomation en 365 erojn, por ke oni povu legi la tuton dum jaro.

Mia unua ideo estis, ke mi prezentu malgrandan ĉerpaĵon de prozo kaj poezio, kune kun ekzerco kaj anekdoto. Sed, estas malsufiĉon da ekzercoj kaj anekdotoj. Fakte, estas ĝusta sufiĉo da prozo: Per simpla kalkulo, ĉiu ero enhavas proksimume 23 liniojn da prozo kaj 15 liniojn da poezio.

La unua estas sufiĉe bona, se mi ne provas plidividi la prozerojn: Ĉiu tago havos duonan paĝon da prozo, kaj ĉiu sekcio aperos vice. La ekzercojn kaj anekdotojn, mi intermiksos.

La dua estas iom malfeliĉa—nur la plej mallongaj poeziaĵoj estas tiel mallongaj. Mi tre preferus, ke poeziaĵoj aperu nedividitaj, se tio eblas. Do, kiel mi nun antaŭvidas la libron, poezaĵo da malpli ol ĉirkaŭ 30 linioj aperos unuope. Pli longajn poezaĵojn, mi dividos kaj prezentos dum du, tri tagoj. (Aŭ pli. “El Iliado” eble bezonos 30, 40 tagojn.) Tio signifos, ke iuj tagoj ne havos poeziaĵon. Tio eble ne estos terura problemo.

Mi jam komencas la laboron. Tre baldaŭ, mi esperas, la redaktita libro ekzistos kiel komputila dosiero. Mi dubas, ke iu deziros presitan ekzempleron, sed mi planos havebligi e-libron (en multaj formatoj).