Pri la Letero de la Davos-ĉambro

Ĉi tiu rakonto estas tro longa por la ete amuza historio ĝi priskribas, sed mi ankoraŭ ridas post dek-kvin jaroj, do mi tamen rakontos ĝin. Jen la historio:

Antaŭ pli ol dudek jaroj, ĵurnalisto Laurie Garrett ĉeestis kunvenon de la World Economic Forum ĉe Davos, Svislando. Krom ŝian ĵurnalistan verkadon, ŝi ankaŭ verkis e-poŝton pri siaj travivaĵoj tie. Ĉar ŝi estas bona verkisto, la letero estis kaj amuza kaj interesa, do siaj amikoj dividis ĝin kun iliaj amikoj kaj tiel plu. Je iu punkto, oni afiŝis ĝin al la reto sub la nomo “Letero de Davos (en la angla).” Post tio, homoj interesiĝis pri komputilaj sekureco kaj privateco vigle diskutis la leteron.

OK, hard to believe, but true. Yours truely has been hobnobbing with the ruling class.

Post kelkaj jaroj, mia frato (Steven D. BREWER (en la angla)) kaj mi ĉeestis la Esperanto-USA landa-kongreson en Sankta Luiso. Hazarde, la nomo de la ĉambro kie la Esperanto-USA estrarkunsido okazis estis “Davos.” Tio memorigis Steven kaj mi de la “Letero de Davos,” kaj ni decidis verki nian propran “Leteron de la Davos-ĉambro.”

OK — apenaŭ kredeble, sed vere. Via moŝto amikumas kun la estrara klaso.

Estis simpla mokado de la letero de Laurie Garrett, sed ankaŭ pri la agadoj de la estraro de la organizo. Kompreneble, por ŝati ĝin, oni devas: 1) Koni la originalan Leteron de Davos, kaj 2) Paroli Esperanton. Mi supozas, ke la nombro de tiaj homoj en la mondo je tiu tempo estis du: Mi kaj mia frato.

Nun la ĉi-jara kunveno de la WEF rekunvenas ĉe Davos, do mi refoje memoris nian Leteron de la Davos-ĉambro, kaj volis memorigi homajn pri ĝi. Fakte, ne estis facile. Ni ambaŭ afiŝis pri ĝi al niaj tiamaj blogoj. La mia ankoraŭ ekzistas, sed ĝi simple ligis al tiu de mia frato, kaj lia estis ĉe la retejo de Esperanto-USA, kiu malaperis kelkajn jarojn poste. Feliĉe, mi povis trovi funkciajn ligojn ĉe la Wayback Machine, kiujn mi uzis supre.

Ĝuu la Leteron de la Davos-ĉambro!

Tio plialtigas la valoron de membreco kiel?

Mi ĵus akiris la plej novan numeron de Usona Esperantisto, la novaĵletero de Esperanto-USA. Por atingi ĝin, mi devas “ensaluti” per uzantnomo kaj pasvorto.

La uzantnomo estas mia epoŝta adreso (vi povas vidi ĝin sur mia kontakto-pago). La tiel-nomita pasvorto estas mia Usona poŝtkodo (kiu tute ne estas sekreta, se vi scias kie mi loĝas).

Do, kion la gvidantoj de Esperanto-USA kredas ĉi tiu sistemo faras? Kiel la grupo gajnas? Kiel la membroj gajnas?

Mi supozas, ke ili kredas, ke la valoro de membreco estas pli alta, se nur pagantaj membroj atingas la novaĵleteron. Sed kial? Ĉu ili kredas, ke multaj membroj rezignus la membrecon, se ili ne tiel perdus atingon al la novaĵletero? (Kiom? Kvin? Ses?) Ĉu ili kredas, ke multaj Esperantistoj legus nian novaĵleteron senpage? (Kiom? Dek? Dudek? Kaj, eĉ se jes, kiel tio malhelpus la grupon?)

Mi ne dubas, ke ili kredas, ke la novaĵletero estas grava al la membroj—kaj ili pravas. Sed la novaĵletero estus precize same grava, se iu ajn povus legi ĝin.

La nuna metodo tute ne baras nemembrojn de la novaĵletero. (Se vi volas atingi ĝin, demandu al mi mian adreson, kaj tiel lernu mian poŝtkodon. Vi jam konas mian retpoŝtadreson.) Do, eĉ se la gvidantoj pravas, ke la valoro de membreco malaltiĝus, se la novaĵletero estis atingebla al nemembroj—ĝi jam estas!

La nuna situacio simple staras kiel (malaltan) barilon kontraŭ la membroj mem! Jes, ili povas atingi la novaĵleteron, sed ne per facila, automata metodo—nur per kompleksa, per-mana metodo.

Kion la grupo malgajnus, se la novaĵletero estas atingeble per iu automata metodo (ekzemple, per RSS)? Laŭ mi, nenion. Mi suspektas, ke preskaŭ neniom da nemembroj legus ĝin. Kaj, se iom da nemembroj trovus la grupon sufiĉe interesa por tralegi la novaĵleteron? Eĉ pli bone! Jen eblaj membroj!

Mi tute ne komprenas kiel la nuna metodo plialtigas la valoron de membreco.

Recenzo malfruega: La Bona Lingvo de Claude Piron

La_bona_lingvo_1989La Bona Lingvo estis verŝajne la unua ne-lernolibro, ne-fikcia libro, kion mi legis.

Montriĝis tiel, simple pro hazardo: La libro eldoniĝis kiam mi estas preta legi mallongan, ne tro malfacilan libron. Sed kia bona sorto, tiu hazardo estis por mi!

Je unu nivelo, La Bona Lingvo estas am-kanto al Esperanto. Piron laŭdas la lingvon multflanke: facileco de lernado, facileco de interparolo inter gentoj, facileco de esprimo de sentoj, signifoj, ktp.

Samtempe, La Bona Lingvo estas majstro-kurso pri la uzo de la iloj de la lingvo. Ĝi estas gvidlibro–manlibro–al forta, kromprenebla esprimo.

Mi ŝatis ĝin je unua legado. Kiel komencanto, mi speciale ŝatas la uzon de malgranda vorprovizo. Piron faris tion ĉar li kredis, ke tiel estis la bona lingvo—kaj (mi supozas) por ke la libro staras kiel elprovo-per-ekzemplo: libro tiel verkita forte esprimis—kaj per vortoj kaj per ekzisto—ke la bona lingvo funkciis tiel, kiel Piron diris.

Nun, returnante al la libro post eble 20 jaroj, mi speciale ŝatas la praktikan montradon de kiel uzi la iliojn de la lingvo: la ellaboritaj ekzemploj de vortfarado, la disertacioj pri la uzo de mal-, la poeziaj ekzemploj, ktp.

Ĉu vi jam legis la libron antaŭ 20 jaroj aŭ ĉu ne: Legu ĝin. Jen ligo al ĝi kaj aliaj verkoj de Claude Piron.

Recenzoj malfruegaj: La plejmulto de la libroj, kiuj estis gravaj al mi (kiel komencanta Esperantisto) eldoniĝis dum iu pratempo. Recenzi nun ja estas malfruege. Sed, ili ja estis grava al mi. Do, mi recenzos malgraŭ tio.

Jaro de la Fundamenta Krestomatio

Antaŭ kelkaj jaroj, amiko de mi parolis pri libro Bible in a Year (Biblio dum Jaro). Ĝi enhavas la tekston de la Kristana Biblio, redaktita por prezenti 365 erojn. Ĉiu ero enhavas mallongajn ĉerpaĵon el malnova testamento kaj nova testamento, proverbon, kaj psalmon. Legu po unu eron ĉiu tago, kaj jen: post jaro, vi legis la tutan Biblion.

Mi tuj pensis: Iu redaktu la Fundamentan Krestomation tiel.

Lastatempe, mi notis, ke la teksto de la Fundamenta Krestomatio fakte estas havebla ĉe Gutenberg.

Do, mi akceptas mian propran defion: Mi redaktos la Fundamentan Krestomation en 365 erojn, por ke oni povu legi la tuton dum jaro.

Mia unua ideo estis, ke mi prezentu malgrandan ĉerpaĵon de prozo kaj poezio, kune kun ekzerco kaj anekdoto. Sed, estas malsufiĉon da ekzercoj kaj anekdotoj. Fakte, estas ĝusta sufiĉo da prozo: Per simpla kalkulo, ĉiu ero enhavas proksimume 23 liniojn da prozo kaj 15 liniojn da poezio.

La unua estas sufiĉe bona, se mi ne provas plidividi la prozerojn: Ĉiu tago havos duonan paĝon da prozo, kaj ĉiu sekcio aperos vice. La ekzercojn kaj anekdotojn, mi intermiksos.

La dua estas iom malfeliĉa—nur la plej mallongaj poeziaĵoj estas tiel mallongaj. Mi tre preferus, ke poeziaĵoj aperu nedividitaj, se tio eblas. Do, kiel mi nun antaŭvidas la libron, poezaĵo da malpli ol ĉirkaŭ 30 linioj aperos unuope. Pli longajn poezaĵojn, mi dividos kaj prezentos dum du, tri tagoj. (Aŭ pli. “El Iliado” eble bezonos 30, 40 tagojn.) Tio signifos, ke iuj tagoj ne havos poeziaĵon. Tio eble ne estos terura problemo.

Mi jam komencas la laboron. Tre baldaŭ, mi esperas, la redaktita libro ekzistos kiel komputila dosiero. Mi dubas, ke iu deziros presitan ekzempleron, sed mi planos havebligi e-libron (en multaj formatoj).

Literatura Mondo

Literatura Mondo aperis de 1922 ĝis 1949. La novaĵo de tiam ne plu estas nova, sed la noveloj estas tiel bonaj kaj la Esperanto (tio de Baghy, Forge, Kalocsay, ktp) estas unuaranga.

Ŝajnas, ke mi neniam ligis al la retpaĝaro de la beletra revuo Literatura Mondo. Do, jen.

La revuo aperis de 1922 ĝis 1949 (kun interrompoj por militoj, ktp), kaj la retloko enhavas altkvalitan PDF-dosieron por ĉiu numero.

La novaĵo de tiam ne plu estas nova, sed la noveloj estas tiel bonaj kaj la Esperanto (tio de Baghy, Forge, Kalocsay, ktp) estas unuaranga. Legu pri Literatura Monda en Vikipedio.